W czerwcu obchodziliśmy 100. rocznicę urodzin Tadeusza Konwickiego, jednego z najbardziej niepowtarzalnych, ale również niedocenianych, twórców polskiej kultury XX wieku. Z tej okazji wraz z Stowarzyszeniem Kin Studyjnych zapraszamy na spotkanie z artystą, który potrafił połączyć literacką wrażliwość z językiem kina w sposób do dziś pozostający zjawiskiem osobnym.

Twórczość Konwickiego, mocno osadzona w swoim pokoleniu reprezentowanym m.in. przez Andrzeja Wajdę, Jerzego Kawalerowicza czy Wojciecha Jerzego Hasa, nieustannie powraca do tematów pamięci, tożsamości, winy i przemijania. Tematów, które naznaczyły pokolenie Kolumbów, pokolenie urodzone w latach 20. XX, dorastające w czasie II wojny światowej; pokolenie, pozbawione nadziei, które dojrzewając oglądało śmierć i zniszczenie. Bohaterowie jego filmów są często ludźmi zawieszonymi między przeszłością a teraźniejszością, próbującymi zrozumieć własne miejsce w świecie i historię, która ich ukształtowała.

Zobaczymy pięć filmów, w których Konwicki łączy swe umiejętności pisarskie jako scenarzysta z niezwykłym reżyserskim spojrzeniem na rzeczywistość.

W debiutanckim „Ostatnim dniu lata” Konwicki stworzył przejmującą opowieść o dwojgu młodych ludziach spotykających się na pustej plaży. To film niemal ascetyczny, zbudowany z ciszy, spojrzeń i niedopowiedzeń, w którym trauma wojny obecna jest bardziej w milczeniu niż w słowach. Już tutaj widać jego niezwykłą umiejętność opowiadania o emocjach bez dosłowności.

W filmie „Salto” reżyser idzie krok dalej, tworząc jedno z najbardziej zagadkowych dzieł polskiego kina. Tajemniczy przybysz pojawiający się w prowincjonalnym miasteczku staje się figurą pamięci, winy i zbiorowych wyobrażeń. Konwicki rozbija tradycyjną narrację, miesza groteskę z metafizyką, realizm z absurdem, tworząc film, który do dziś wymyka się jednoznacznym interpretacjom.

Jeszcze bardziej osobisty charakter ma „Jak daleko stąd, jak blisko” – dzieło, w którym wspomnienia, wizje i refleksje nad życiem układają się w intymny portret człowieka próbującego zrozumieć samego siebie. To jedno z najbardziej autobiograficznych dzieł Konwickiego, a zarazem film o niemożności uchwycenia własnej przeszłości.

W późniejszych filmach Konwicki coraz wyraźniej sięgał po literaturę jako przestrzeń dialogu z historią. „Dolina Issy”, adaptacja prozy Czesław Miłosz, staje się nostalgicznym spojrzeniem na świat utracony – krainę dzieciństwa, której nie da się już odzyskać. Z kolei „Lawa”, inspirowana „Dziadami” Mickiewicza, pokazuje jak silnie Konwicki myślał o polskiej historii jako doświadczeniu nie tylko politycznym, ale również duchowym.

 

Organizator: Stowarzyszenie Kin Studyjnych
Partner Główny: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych
Finansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej
Partner: mojeekino.pl
Patroni medialni: Filmweb, Spoiler Master, Kultura Wokół Nas
Autorka plakatu: Katarzyna Kaffka
Zwiastun przeglądu: Ivan Krupenikov