Portret polskiej inteligencji i chłopstwa końca XIX wieku, których przedstawiciele spotykają się na weselu w bronowickiej chacie. Na ślub literata i mieszczucha (Pana Młodego) z chłopką z Bronowic (Panną Młodą) przybywają goście z dwóch środowisk: inteligencji krakowskiej i lokalnego chłopstwa. W trakcie suto zakrapianej nocy poszczególne postaci – m.in. Dziennikarz, Poeta, Gospodarz i Czepiec – spotykają symboliczne zjawy, które konfrontują ich z konkretnymi postawami, lękami i niespełnionymi aspiracjami narodowymi. Brak porozumienia między klasami, nieprzepracowane traumy historyczne uniemożliwiają jednak jakiekolwiek porozumienie – nawet jeśli tajemniczy Wernyhora, wręczając Złoty Róg, daje uczestnikom wesela szansę na zainicjowanie narodowowyzwoleńczego buntu.

Legendarny dramat Stanisława Wyspiańskiego wydawał się niemożliwy do przeniesienia na ekran. Wajda był jednak u szczytu mocy twórczych, do realizacji filmu zaprosił najwybitniejszych artystów z różnych dziedzin (za akustykę odpowiadali: Czesław Niemen, Eugeniusz Rudnik i Stanisław Radwan), zaangażował najlepszych aktorów polskich teatrów, wnętrze chaty zbudował w studio w Warszawie, a plenery nagrał w Krakowie i Bronowicach. Filmowi nadał niezwykłą energię obrazu, każąc Witoldowi Sobocińskiemu prowadzić kamerę w rytm muzyki granej na planie zdjęciowym. Stworzył imponującą feerię barw i dźwięków, genialnego rytmu, choreografii i dynamiki. Mało który film zasłużył na Oscara za montaż jak Wesele właśnie.

Ten pierwszy z filmów zrealizowanych w Zespole Filmowym „X” nasycony jest malarskimi cytatami i onirycznymi alegoriami, aktualizowanymi o symbole wciąż żywe dla polskiej świadomości lat 70. XX wieku. Nikt nie wierzył, że możliwa jest adaptacja Wesela Wyspiańskiego, a tymczasem to właśnie ten film, arcydzieło modernizmu, mimo tak gęstej narracji i arcypolskich odwołań, stało się dowodem uniwersalności języka Wajdy i żywotności polskiej kultury doby kontestacji.

A portrait of the Polish intelligentsia and peasantry at the end of the nineteenth century, brought together at a wedding in a cottage in the village of Bronowice. Guests from two worlds—the Kraków intelligentsia and the local rural community—gather to celebrate the marriage of a writer and townsman (the Groom) to a peasant woman from Bronowice (the Bride). During a night of heavy drinking, individual characters—including the Journalist, the Poet, the Host, and Czepiec—encounter symbolic spectres that confront them with their attitudes, fears, and unfulfilled national aspirations. The lack of understanding between social classes and unresolved historical traumas ultimately makes any true unity impossible, even when the mysterious Wernyhora offers the wedding guests a chance to ignite a national uprising by handing over the Golden Horn.

Stanisław Wyspiański’s legendary play long seemed impossible to adapt for the screen. At the height of his creative powers, however, Wajda assembled an extraordinary team of artists from different fields (with sound shaped by Czesław Niemen, Eugeniusz Rudnik, and Stanisław Radwan), cast the finest actors of Polish theatre, reconstructed the cottage interior in a Warsaw studio, and filmed exteriors in Kraków and Bronowice. He infused the film with explosive visual energy, asking DOP Witold Sobociński to move the camera in rhythm with music played live on set. The result is a dazzling feast of colour and sound, driven by a masterful sense of rhythm, choreography, and movement—few films have ever so richly deserved an Academy Award for editing.

The first film produced by Film Unit “X,” The Wedding is saturated with painterly quotations and oneiric allegories, updated with symbols still vivid in the Polish consciousness of the 1970s. Few believed Wyspiański’s drama could be successfully adapted, yet this modernist masterpiece—dense with meaning and deeply rooted in Polish culture—proved the universality of Wajda’s cinematic language and the enduring vitality of a culture shaped by dissent.