Brzezina

Chory na gruźlicę Staś przybywa do domu starszego brata. Ich spotkanie wyznacza śmierć. Staś, choć umierający, pragnie w ostatniej fazie życia cieszyć się każdą chwilą. Jego brat, Bolesław, choć fizycznie zdrowy, pogrąża się w coraz głębszej żałobie po stracie żony. Staś nawiązuje romans z wiejską dziewczyną, gra na pianinie skoczne melodie, stara się przeżyć najpełniej każdą godzinę życia. Tymczasem Bolesław zatraca się w depresji, znęca się nad córką, odrzuca wszelkie radości, chce nie tylko cierpieć, ale też oczekuje, by cierpieli inni.

W zmysłowo piękniej adaptacji opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza związki Erosa i Tanatosa wyznaczają sens ludzkiego życia. Śmierć i życie, seksualność i martwota ciał łączą się tu w idealnych proporcjach. Wajda stworzył jeden z najbardziej plastycznych filmów, oprawę wizualną oparł na malarstwie pejzażowym i symbolizmie przełomu XIX i XX wieku, a w jednej ze scen dokonał arcydzielnej interpretacji Śmierci Jacka Malczewskiego. Nakręcony dla telewizji film z początku nie miał tak szerokiej dystrybucji jak inne filmy Wajdy, ale gdy po dziesięciu latach trafił na Zachód, został tam przyjęty jako jedno z największych arcydzieł w dorobku reżysera.

Suffering from tuberculosis, Staś arrives at the home of his older brother, and their reunion is marked by the presence of death. Though dying, Staś longs to savour every moment of his final days, embracing life with intensity and sensual joy. His brother Bolesław, physically healthy, sinks ever deeper into mourning after the loss of his wife. Staś begins an affair with a village girl, plays lively melodies on the piano, and tries to live each hour to the fullest, while Bolesław descends into depression, mistreats his daughter, rejects all signs of happiness, and not only seeks suffering for himself but demands it of others.

In this sensually beautiful adaptation of a short story by Jarosław Iwaszkiewicz, the bonds between Eros and Thanatos define the meaning of human existence. Life and death, sexuality and corporeal stillness are brought together in perfect balance. Wajda created one of his most visually striking films, drawing on landscape painting and turn-of-the-century symbolism, and offering a masterful cinematic interpretation of Jacek Malczewski’s painting Death in one unforgettable scene. Made initially for television, the film did not enjoy wide distribution at first, but when it reached Western audiences a decade later, it was embraced as one of the greatest masterpieces of the director’s career.